Prvi poziv za dostavljanje projektnih prijedloga za ućešće na konkursu za dodjelu bespovratnih sredstava

eu-german-cooperation-giz-waterca_logos-575x115

Ukupna vrijednost bespovratnih sredstava koja će se dodijeliti ovim pozivom je 5.867.490KM tj. 3.000.000EUR. Sve aktivnosti koje će se finansirati ovim sredstvima trebaju ostvariti efekat u partnerskim opštinama EU ProLocal Programa.

Nastavite sa čitanjem

Advertisements

Kroz projekat ReGERD uspješno realizovano anketno istraživanje preko 300 privrednih subjekata

sl_REGERDU okviru implementacije projekta Regionalni rast kroz ruralni i ekonomski razvoj – ReGERD, Agencija za saradnju, edukaciju i razvoj – ACED Banja Luka uspješno je realizovala anketno istraživanje preko 300 preduzeća iz ključnih privrednih sektora prepoznatih na području opština Gradiška, Kozarska Dubica, Laktaši i Srbac.

ReGERD projekat finansira EU, a implementira ga Agencija za saradnju, edukaciju i razvoj – ACED iz Banjaluke zajedno sa svojim partnerima: Opštine regije Sava Garden (opštine Gradiška, Kozarska Dubica, Laktaši, Srbac) Lokalna agencija za razvoj opštine Kozarska Dubica, Lokalna akciona grupa – LAG Savus i Univerzitetsko preduzetnički centar iz Banja Luke. Podršku anketnom procesu pružilo je i Njemačko društvo za međunarodnu saradnju (Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit – GiZ GmbH).

Projekat je započeo sa implementacijom prvog januara 2014. godine, a u naredne dvije i pol godine projekat će težiti da podstakne i olakša saradnju između privatnog i javnog sektora, kao i da podstakne i poboljša privrednu aktivnost malih i srednjih preduzeća ciljnog regiona (opštine Gradiška, Kozarska Dubica, Laktaši i Srbac). Ukupna vrijednost ReGERD projekta je 1.168.878 KM, od čega je 84% obezbjeđeno od Evropske komisije, a preostalih 16% od ACED-a i ostalih partnera na projektu. Jedna od ključnih aktivnosti projekta je osnivanje održivog Centra za ekonomski i ruralni razvoj (CERD), koji će služiti regiji, ali i šire, kao one-stop-shop za razvoj poslovanja, uvođenje inovacija te privlačenje investicija za lokalne preduzetničke inicijative. U okviru CERD-a razviti će se i ponuditi cijeli niz poslovnih usluga za mala i srednja preduzeća sa potencijalom ili već usmjerenim aktivnostima na rast i razvoj. Posebna pažnja će biti posvećena malim i srednjim preduzećima iz oblasti poljoprivrede, prehrane te drugih ključnih ruralnih ekonomskih djelatnosti.

Neke od usluga koje će CERD ponuditi malim i srednjim preduzećima su: promocija inovacija i novih tehnologija, razvoj proizvoda, podrška uvođenju standarda kvaliteta, podrška u poslovnom, finansijskom i izvoznom planiranju, poslovno povezivanje sa tržišnim akterima, povezivanje sa finansijkim institucijama, brendiranje proizvoda, pružanje savjetodavnih usluga te različitih vidova edukacije za kojima se utvrdi da postoji potreba.

U cilju definisanja stvarnih potreba privrednih subjekata za uslugama CERD-a, neophodnih oblika podrške kao i mišljenja i stavova privrednih subjekata po pitanju promjena lokalnih privrednih politika realizovano je pomenuto anketno istraživanje na uzorku od preko 300 privrednih subjekata koji posluju na području ove 4 opštine.

Istraživanje je obuhvatalo pitanja koja se odnose na trenutno stanje i razvojne planove preduzeća, stepen zadovoljstva rada lokalanom administracijom, opštim privrednim ambijentom koji je prisutan na području svake od opština, najvećim problemima sa kojima se privredni subjekti suočavaju u poslovanju, kao i pitanja razvojnih politika koje mogu da unaprijede postojeće stanje u javnom i privatnom sektoru.

Agencija za saradnju, edukaciju i razvoj – ACED Banja Luka, zajedno sa svojim partnerima, do kraja godine planira da okupi zainteresovane privredne subjekte sa područja ove 4 opštine, kako bi prezentovala rezultate sprovedenog istraživanja te u međusobnom dijalogu zajedno sa svim akterima i učesnicima projekta definisali najdjelotvornije oblike podrške malim i srednjim preduzećima, koji bi bili podržani u aktivnostima koje slijede na realizaciji ReGERD projekta.

pdf-imageRadna verzija analize ankete za potrebe PPD Srbac

Zašto firme propadaju?

pad-grafikaIstraživanje čuvene kompanije „Dunn and Bradstreet“ pokazalo je da čak 96% firmi u Americi vremenom propadne zbog lošeg menadžmenta. Da biste bolje razumjeli šta to znači, prikazaćemo 12 razloga zbog kojih biznis najčešće propada. Ovi razlozi rezultat su detaljnog istraživanja poslovanja velikog broja kompanija, koje je sproveo Jessie Hagen iz kompanije „U.S. Bank“.

Iako su ovi podaci vezani za američke kompanije, u našim uslovima mogu biti samo izraženiji i opasniji. Pažljivo analizirajte svaki od ovih faktora i procijenite da li i vama prijeti opasnost u poslovanju. Razlozi su prikazani respektivno u odnosu na uticaj koji imaju na uspješnost poslovanja. Procenat u zagradi znači u kom procentu pomenuti faktor utiče na propadanje nekog biznisa. Komentari u odnosu na pojedine razloge vezani su za situaciju malih i srednjih preduzeća u Bosni i Hercegovini, odnosno kakav uticaj ovi faktori imaju kod nas.

1. (82%) Problemi sa tokom gotovine (cash flow)

Nedostatak gotovine je rak rana i BH preduzeća. Nerazumijevanje kako se upravlja gotovinom je glavni razlog nelikvidnosti većine naših preduzeća. Posebno kod malih preduzetnika, koji pod gotovinom (cash-flow) podrazumijevaju novac koji drže u novčaniku. Upravljanje gotovinom (novcem) je navika koja se stiče od malih nogu, što u Bosni i Hercegovini nije slučaj, jer smo bez obzira na kapitalističku privredu, sviješću pojedinaca i dalje u socijalizmu.

2. (79%) Startuju sa premalo gotovine

Dok u Americi na svaki dolar početnog uloga preduzetnik ima tri dolara na raspolaganju (zbog dostupnih bankarskih kredita), dotle je kod nas to samo 25 centi (zbog rizika poslovanja). A koliko malih preduzeća kod nas propadne zbog nedovoljne podrške na početku, možete samo da zamislite? Pogotovu što kod nas poreski sistem stimuliše propale gigante, a kažnjava mala preduzeća.

3. (78%) Nedovoljno istraživanje i planiranje

Koliko je važno promisliti šta treba da se radi možda je najbolje ilustrovati poslovicom: „Ne žuri ako ideš u pogrešnom smjeru“. Nažalost, zbog nedostatka istraživanja i planiranja, većina firmi u BiH ne samo da ne napreduje, već ide unazad. A najgore je što većina vlasnika preduzeća kod nas uopšte nije svjesna da pogrešno radi i ne pada im napamet da potraže savjet!

4. (73%) Preoptimistični po pitanju očekivane prodaje

Za većinu kompanija u BiH, prodaja je najslabija karika u poslovnom lancu. Većina i nema pravu prodaju, već uglavnom samo isporučuju robu, koju kasnije ne mogu da naplate. A pošto isporučenu robu smatraju prodatom, onda preoptimistički planiraju prodaju, pa tako željene prodajne rezultate ne baziraju na realnim osnovama (jer ne shvataju koliko su loši u prodaji).

5. (77%) Loše i nedefinisano kreiranje cijena

Pošto većina firmi u BiH nema adekvatnu prodaju, takođe nema ni odgovarajuću cjenovnu politiku. Cijene se formiraju ne prema tome koliko je kupac spreman da plati, a konkurencija da dozvoli, već prema fabričkoj-proizvodnoj cijeni, pa zbog neracionalnog snižavanja cijena većina firmi propada, jer su proizvode prodali ispod cijene. A šta da kažemo na to što je u BiH većina tržišta i dalje monopolizirano i da se cijene i dalje namještaju po dogovoru, a ne prema kupcu.

6. (70%) Neuviđanje problema, netraženje pomoći

Pošto su kod nas svi najpametniji, a posebno vlasnici biznisa, nikome ne pada napamet da potraži pomoć. Prije će potpuno propasti, nego da se zapitaju zašto im loše ide, a kod nas je ionako krivac uvijek neko drugi: država, birokratija, kriza, globalizacija… A nemaju ni koga da pitaju, jer je akademska sredina (fakulteti) još uvek u socijalizmu, dok je konsultantska struka još uvek u povoju i na stepenu razvoja podsaharske Afrike.

7. (64%) Minimiziranje važnosti promocije

Kod nas je promocija isto što i „marketing“ ili reklama na televiziji Pink, eventualno poneki bilbord. Pošto nemaju odgovarajuću prodaju, većina firmi u BiH nema ni odgovarajući marketing, a tu negdje spada i promocija. I dalje se vjeruje da je najvažnije proizvesti proizvod, a kako će se prodati, o tom potom, razmišljaće se kasnije kad mu dođe vrijeme.

8 (63%) Nedovoljno poslovno iskustvo

A odakle da se dobije to poslovno iskustvo kad smo u kapitalizmu tek desetak godina i to jedva? Veći dio privrede (posebno javne) i dalje funkcioniše po soc-realističkom principu. I dalje vlada dogovorna ekonomija, pa se pravo tržišno iskustvo nema gdje ni steći. Ali stvari se mijenjaju, polako većina firmi dobija jaku konkurenciju koja ih „ujeda“, pa konačno stiču pravo tržišno iskustvo.

9. (58%) Nedelegiranje odgovornosti

Po rangiranju Svetskog ekonomskog foruma, BiH je 135. od 139 zemalja po delegiranju odgovornosti u poslovanju. Koliko je mikro-menadžment (da gazda sve odlučuje) uspješan model upravljanja preduzećima, vidi se po našoj privredi. Koliko se njome loše upravlja, još smo i dobri (da nismo gladni i žedni). Da zahvalimo blizini EU i što nas koliko toliko uvode u red, inače bi, po tome kako se kod nas odlučuje, trebalo da budemo poslednji (u Africi).

10. (56%) Zapošljavanje pogrešnih ljudi

Po tome što imamo prave ljude na pogrešnom mjestu i pogrešne ljude na pravom mjestu smo svjetski rekorderi. Pogrešna kadrovska politika uništila je još socijalističku privredu stare Jugoslavije. Nevjerovatno, ali mito, korupcija, zapošljavanje preko veze kod nas postoji čak i u privatnim firmama. Šokantno je da čak i privatnici zapošljavajući pogrešne ljude i time zdušno rade na svoju štetu.

11. (55%) Nerazumijevanje konkurencije

Kako da razumijete nešto što do skoro niste ni imali? Godinama sam na pitanje da li imate konkurenciju, kao najčešći odgovor vlasnika firmi u BiH dobijao: „Nemamo“ ili „Imamo, ali nam ne smeta“. Tek u poslednje vrijeme prestajemo da budemo samoizolovano tržište i konkurencija počinje da se dešava. Nažalost, i dalje je većina BH tržišta monopolizovana i kartelizovana, pa još uvijek vlada dogovorna, a ne tržišna ekonomija.

12. (47%) Oslanjanje na jednog klijenta

Ovo poslednje pitanje u BiH nije tako često, jer se rijetko i oslanja na dugoročne relacije sa klijentima. Do skoro je princip poslovanja u BiH bio „na prepad“ (kao pljačka banke), uđeš, izađeš i više te nema. Tek od skoro kompanije gledaju na dugoročna partnerstva, na odnos sa klijentom na duže staze.

Izvor: Profit magazin,

Kreditna linija EU za vrlo mala, mala i srednja preduzeća

Obzirom da je pružanje podrške razvoju vrlo malog, malog i srednjeg poduzetništva jedna od glavnih strateških odrednica ProCredit Bank, Europski investicioni fond (EIF – European Investment Fund) je prepoznao ProCredit Bank kao partnera u ostvarenju zajedničke misije. S tim u vezi, potpisan je Ugovor o Garantnom fondu u iznosu od 20 miliona EUR s ciljem omogućavanja lakšeg pristupa finansijskim sredstvima bih. privrednicima i to u slučajevima gdje privrednici za kvalitetne poslovne projekte ne raspolažu adekvatnim obezbjeđenjem. Sredstva iz kreditne linije su namijenjena vrlo malim, malim i srednjim preduzećima u cilju:

Lakšeg pristupa finansijama na području Bosne i Hercegovine, posebno za preduzeća koja imaju kvalitetne poslovne projekte za koje ne mogu osigurati adekvatan kolateral.

Kriteriji koje preduzeća trebaju ispunjavati:

  • preduzeća u privatnom vlasništvu, propisno licencirana i registrirana,
  • solidno finansijsko stanje bez problema u otplati i uredna kreditna istorija
  • prethodno iskustvo u aktivnosti koja će se financirati

Dostupne su slijedeće vrste kredita:

  • Anuitetski kredit za obrtna sredstva sa rokom otplate do 36 mjeseci
  • Anuitetski kredit za investicije sa rokom otplate do 120 mjeseci (Maksimalan rok dospijeća 31.05.2023).

Osnovne karakteristike kredita:

Minimalan iznos: 50.000 KM
Maksimalan iznos: 977.915 KM
(500.000 EUR x 1,95583 = 977.915 KM)
Maksimalan rok dospijeća: 31.05.2023.

Isplata se vrši na račun u ProCredit Bank. Utrošak sredstava se vrši obavezno u skladu sa instrukcijama kreditne linije.

Klijenti čije su investicije finansirane ili čije su aktivnosti podržane od strane nekog drugog fonda Evropske unije, ne može biti finansirani iz ove kreditne linije. Također se ne mogu finansirati klijenti čija se aktivnost nalazi na listi isključenja ProCredit Bank.

Ovo finansiranje stice korist od garancije izdate u okviru Programa za razvoj preduzeca i inovacije Zapadnog Balkana koji finansira Evropska unija.

Kreditna linija Svjetske banke

ProCredit Bank ovu kreditnu liniju implementira u Federaciji Bosne i Hercegovine u saradnji s Fondacijom Odraz i Federalnim Ministarstvom finansija, a u Republici Srpskoj u saradnji sa Investiciono Razvojom bankom RS (IRBRS).
Sredstva iz kreditne linije Svjetske banke su namijenjena podršci, u prvom redu izvozno orijentiranim malim i srednjim preduzećima u cilju:

  • očuvanja i jačanja njihove tržišne pozicije u uvjetima krize,
  • povećanja ekonomskih mogućnosti kroz stimuliranje bržeg kreditnog financiranja SME iz ovih izvora.

Kriteriji koje preduzeća trebaju ispunjavati:

  • preduzeća u privatnom vlasništvu, propisno licencirana i registrirana,
  • aktivna u stvaranju dodatne vrijednosti u bilo kom obliku,
  • prethodno iskustvo u aktivnosti koja će se financirati,
  • solidno finansijsko stanje,
  • kreditnu sposobnost ocjenjuje banka,
  • krajnji zajmoprimac poštuje uslove zaštite okoliša.

Namjena pod-zajmova:

  • investicije (nabavku opreme i sirovina, opravke objekata i izgradnja),
  • oporavak ili modernizacija i postepeno povećanje obrtnog kapitala,
  • samo povećanje obrtnog kapitala.

Uslovi kreditiranja zavisno od namjene:

  • investicije do 10 godina, grejs period max 12 mjeseci
  • obrtni kapital – do 5 godina s grace periodom,
  • visina kredita pojedinom krajnjem korisniku ili grupi povezanih društava maksimalno 2,5 miliona EUR.

Fondaciju za održivi razvoj / razvitak OdRaz je osnovala Vlada FBiH, radi implementiranja nekoliko razvojnih projekata iz oblasti obnove i razvoja infrastrukture, tranzicije, zapošljavanja, mikrokreditiranja, razvoja poduzetništva i drugih projekata iz programa Vlade Federacije Bosne i Hercegovine.Jedan od projekata ove fondacije je EAF SME, čiji je razvojni cilj poboljšanje pristupa malih i srednjih poduzeća finansijskim sredstvima.

Investiciono-razvojna banka Republike Srpske (IRBRS) je stub podrške razvoju i investicijama u Republici Srpskoj, kroz finansiranje razvojnih projekata, sprovođenje privatizacije i efikasno upravljanje imovinom RS raspoređenom u šest fondova.

Veza: http://www.procreditbank.ba/new_bih/str.asp?id=241&menu=3

Malim i srednjim preduzećima u Bosni i Hercegovini stiže značajna podrška

europaBA_2014070314581350„Mala i srednja preduzeća (MSP) predstavljaju pokretače ekonomije budućnosti i, kao takva, sadrže u sebi potencijal za rast. Moramo se naročito pouzdati u njih kako bismo smanjili veoma visoku nezaposlenost u ovoj zemlji“, rekao je šef Delegacije Evropske unije u Bosni i Hercegovini i specijalni predstavnik EU, ambasador Peter Sorensen, na prezentaciji Fonda za podršku razvoju malih i srednjih preduzeća (ENEF) koja je održana 03.07.2014. u Sarajevu.

ENEF je komponenta Programa za razvoj preduzeća i inovacije Zapadnog Balkana (EDIF) za koji je EU sa svoje strane obezbijedila ukupno 60 miliona eura.

Ambasador Sorensen je istakao da je nezaposlenost mladih naročito veliki problem u Bosni i Hercegovini i da je, sa skoro 60 odsto, ova stopa najgora u Evropi. „Nažalost, samo jedna od osam mladih osoba starosti 16–24 godine ima posao u BiH, u poređenju sa jednom od tri mlade osobe u EU“, kazao je ambasador i dodao da prema izvještaju Svjetske banke Indikatori lakoće poslovanja BiH zauzima 131. mjesto na listi od ukupno 189 zemalja.

ENEF će podržati već postojeća mala i srednja preduzeća koja imaju visok potencijal za rast – ona koja su osnovana u regionu Zapadnog Balkana i ona koja će investirati u projekte u regionu. Fond će obezbijediti temeljni kapital za podršku razvoju i širenju.

Zvanično je registrovan tek u februaru ove godine. Fond je kreiran kako bi zadovoljio rastuću potražnju za finansiranjem proširenja kapitala lokalnih malih i srednjih preduzeća. Pod pokroviteljstvom ENEF-a, preduzeća mogu dobiti finansijska sredstva u iznosu od 1 milion do 10 miliona eura. Opšti cilj je da se ojača bilans stanja malih i srednjih preduzeća i da se istovremeno obezbijedi likvidnost koja je potrebna za rast.

Inicijalni investitori su Evropska banka za obnovu i razvoj (EBRD), koja će takođe upravljati fondom, Evropski investicioni fond (EIF), Kreditna banka za obnovu (Kreditanstalt für Wiederaufbau – KfW) i italijanska vlada. Evropska investiciona banka (EIB) je partner u široj inicijativi.

Dodatne informacije možete naći na web stranici: http://www.wbedif.eu/about-wb-edif/enterprise-expansion-fund-enef/

Novi javni pozivi

Javni poziv za prijavu za sufinansiranje projekata iz sredstava razvojnog fonda projekta CREDO Krajina

EU_fondoviAgencija za razvoj preduzeća Eda, u okviru projekta CREDO Krajina koji finansira Švedska agencija za međunarodni razvoj i saradnju Sida, objavljuje javni poziv za sufinansiranje projekata iz sredstava razvojnog fonda projekta CREDO Krajina.
Grant sredstva su namijenjena privrednim društvima iz metalske industrije, drvne industrije, proizvodnje hrane i pića, te proizvodnje kože i obuće sa projektnog područja. Sredstva su namijenjena unapređenju konkurentnosti poslovanja, kreiranju novih i očuvanju postojećih radnih mjesta. Osim privrednih društava, za podršku iz razvojnog fonda mogu da apliciraju i jedinice lokalne samouprave i neprofitne organizacije… više

Počela besplatna priprema za certifikaciju sistema upravljanja kvalitetom malih i srednjih preduzeća u BiH

europaBA_2014060514224361U okviru projekta koji finansira EU “EU podrška uvođenju sistema upravljanja kvalitetom – EU QMS BiH“ danas je u Sarajevu obilježen početak promotivne kampanje čiji je cilj animiranje i podsticaj domaćih malih i srednjih preduzeća (MSP) u BiH da učestvuju u procesu certifikacije upravljanja kvalitetom.
U okviru kampanje, predviđeno je održavanje pet skupova na kojima će učesnicima u procesu biti predstavljen projekat i upućen poziv domaćim MSP da apliciraju za učešće u projektu. Time će se omogućiti da se 100 MSP u BiH uključi u proces – u kojem neće imati troškova – pripreme za certifikaciju sistema upravljanja kvalitetom (QMS) u skladu sa standardom ISO 9001:2008… više

Elektronska razmjena informacija i dokumenata

Agencija za razvoj malih i srednjih preduzeća pokrenula je projekat Elektronske razmjene informacija i dokumenata u kojem su putem Google diska uvezana mala i srednja preduzeća, javna uprava i Opštinski tim za upravljanje projektima.Očekivani rezultat projekta je da se pored jednostavnosti razmjene informacija i dokumenata, uvežu poslovni subjekti, projekt menadžeri i javna uprava, sve u funkciji organiziranog pružanja podrške lokalnom ekonomskom razvoju. Pravovremen pristup informacijama o

  • finansijskoj podršci lokalnih (Akcioni plan implementacije razvojnih projekata opštine Srbac za 2013-2015 godinu) i republičkih (Projekti zapošljavanja…) organa,
  • podršci apliciranju za finansijskim sredstvima međunarodnim fondovima (EU i IPA fondovi koji u narednom periodu planiraju otvaranje svih 5 komponenti i prema kojima će moći aplicirati i MSP),
  • informisanju o pravnom okviru poslovanja i registracije preduzeća ,kao i izrada osnivačkih i drugih dokumenata
  • pomoći MSP pri iznalaženju povoljnih izvora (kreditnih/donatorskih) sredstava i pripremi aplikacije;
  • informisanju i pomoći MSP u sektoru informaciono komunikacionih tehnologija kao što je pomoć u korišćenju novih softverskih rješenja, Internet marketinga, elektronskog bankarstva, elektronskog poslovanja, IP telefonije i sl.
  • mogućnostima promovisanja MSP i njihovih usluga i proizvoda
  • podršci pri uvođenju sistema menadžment kvaliteta prema seriji ISO standarda
  • promociji aktivnosti Fondova za podršku preduzetništvu i zapošljavanju
  • mogućnostima edukacije zaposlenih radnika i menadžmenta MSP
  • mogućnostima osnivanja klastera i stvaranja velikih sistema
  • stvaranju boljeg poslovnog okruženja i otklanjanje poslovnih barijera za rad MSP

značajno utiče na poslovanje privrednih subjekata, odnosno u ovom slučaju većinom na rad malih i srednjih poduzeća u opštini Srbac.Jedan od koraka u saradnji svih relevantnih privednih i javnih subjekata je i elektronska razmjena informacija i dokumenata.

Menadžment preduzeća sa teritorije opštine Srbac može preuzeti dokumenat koji se nalazi u Box-u, sa upustvom o uvezivanju u jedinstveni sistem Elektronske razmjene informacija i dokumenata ili kontaktirati Agenciju putem telefona ili E-mail-a.